Woningen verwarmd door restwarmte uit rioolwater

18 december 2020

Het College heeft positief besloten dat de gemeente Harderwijk volgend voorjaar start met de aanleg van een duurzaam warmtenet voor het eerste deelgebied in Waterfront fase 3. Het zet daarmee een eerste stap om straks alle nog te bouwen woningen in het gebied van deze duurzame warmte en koude te voorzien. Dat gebeurt met lokaal gewonnen duurzame energie uit het gereinigde rioolwater van de rioolwaterzuiveringsinstallatie (rwzi) op het nabijgelegen industrieterrein Lorentz. Die energie wordt via leidingen onder de grond naar de wijk getransporteerd. Een schone en duurzame bron van warmte en koude.

Plan voor duurzame en betaalbare energievoorziening
Afgelopen september besloot de raad geld beschikbaar te stellen voor het maken van het plan voor ontwikkeling van een warmtenet. Sinds juli 2018 is het in Nederland namelijk verplicht om nieuwbouwwoningen zonder gasaansluiting op te leveren en op een andere, duurzamere manier te verwarmen. Dat geldt dus ook voor de bijna 900 woningen die de komende jaren in Waterfront fase 3 gebouwd worden.
Het plan dat het College nu voorlegt aan de raad, kost 2,4 miljoen euro. Hiermee kunnen de investeringen worden gedaan om het netwerk en bijbehorende techniek tussen de rwzi en de woningen in het eerste deelgebied aan te sluiten.

Het netwerk is zo ontworpen dat ook de andere deelgebieden in het plangebied kunnen worden aangesloten. Daarbij hebben ook mogelijke aan te sluiten toekomstige gebieden zoals de Kop van de Stadswerven, het gemeentehuis en misschien zelfs een deel van de Zeebuurt de mogelijkheid om later aan te sluiten. Het College geeft met deze investering direct invulling aan de drie uitgangspunten van het project: een Open Warmtenet dat de betaalbaarheid voor de energieafrekening bij afnemers beschermt. Dat daarnaast bijdraagt aan een forse vermindering van CO2 uitstoot. En opschaalbaar is omdat het uitgebreid kan worden naar anderen gebieden.

Voordelen warmtenet
Verwarmen met restwarmte uit gereinigd afvalwater heeft veel voordelen. Woningen krijgen een duurzame verwarming en kunnen ook duurzaam gekoeld worden. Dat betekent effectief iets minder opwarming van de Randmeren in de zomer omdat de warmte uit de rioolwaterstroom hergebruikt wordt. Dat levert een vermindering van CO2 uitstoot op van 25 tot 35 procent ten opzichte van een situatie zonder een warmtenet.

Meerdere duurzame oplossingen onderzocht
De gemeente onderzocht meerdere opties om de woningen te verwarmen, zoals een lucht warmtepomp die aan de buitenkant van de woning geplaatst wordt en bodemwarmtewisselaars in de grond. Beide waren echter geen optie voor het Waterfront. Lucht warmtepompen gaan ten koste van de uitstraling van de wijk, de geluidskwaliteit en leveren een hogere energierekening op. Ook is het niet mogelijk om in de met asbest verontreinigde onderlaag bodemwarmtewisselaars te plaatsen. In het vooronderzoek kwam het plan met gebruik van restwarmte uit het gereinigde rioolwater dus als beste uit de bus.

Samenwerking Waterschap Vallei en Veluwe
Om de continuïteit van deze duurzame warmtevoorziening te garanderen, sluit de gemeente een overeenkomst met het Waterschap, waaronder de rioolwaterzuiveringsinstallatie valt. Er worden afspraken gemaakt om samen voor de lange termijn de duurzame, lokaal geproduceerde restwarmte voor dit project beschikbaar te stellen.

Eigenaar warmtenet
Het College stelt voor om in 2021 verder te onderzoeken wie de uiteindelijke eigenaar van het warmtenet wordt. Om het tempo erin te houden, stelt het nu voor zelf een eerste stap te zetten in de ontwikkeling van het warmtenet door voor te financieren. In de loop van 2021 wordt een warmteleverancier geselecteerd die warmte aan afnemers zal verkopen. Beoogd (mede-)eigenaren en partijen voor de exploitatie van het warmtenetwerk zijn de Provincie Gelderland en, Firan, specialist in infra voor nieuwe energie en onderdeel van netbeheerder Alliander.

Interesse bij ontwikkelaars
Ontwikkelaars BPD/Trebbe en Ontwikkelingscombinatie Waterfront Harderwijk VOF zijn enthousiast over het warmtenet. BPD/Trebbe, de ontwikkelaar die komend jaar de eerste huizen in het Waterfront fase 3 gaat bouwen, heeft al aangegeven open te staan voor aansluiting van hun woningen op het warmtenet. Ook de Ontwikkelingscombinatie heeft inmiddels interesse getoond om het deelgebied Kop van de Stadswerven op het warmtenet aan te sluiten. Het College wil dat ontwikkelaars die later nog in het gebied gaan bouwen, zelfs verplicht worden aan te sluiten op het warmtenet.

Het College legt het voorstel voor uitwerking van het plan op 21 januari voor aan de raad. Die beslist uiteindelijk of het warmtenet er komt.